Najszybciej rosnącym komponentem w listopadowym MIK, narzędziu badającym nastroje gospodarcze przedsiębiorstw w Polsce opracowanym przez Polski Instytut Ekonomiczny (PIE), okazało się zatrudnienie, którego wartość wzrosła o 5,6 pkt. m/m do poziomu 103,9 pkt. Zwiększenie zatrudnienia w najbliższych trzech miesiącach planuje 9 proc. badanych firm, a zdecydowana większość przedsiębiorców (ponad 80 proc.) chce utrzymać obecny poziom zatrudnienia. Delikatnie wzrosła także wartość MIK dla mocy produkcyjnych, których odczyt zwiększył się o 0,1 pkt. m/m.

W przypadku pozostałych komponentów dominowały spadki. Nieznacznie pogorszył się odczyt dla płynności finansowej, której wartość spadła o 2,1 pkt m/m do poziomu 127,8 pkt, niemniej wciąż jest to wynik znacznie powyżej poziomu neutralnego. Mocnym komponentem MIK pozostają także wynagrodzenia, których wartość wynosi 110,8 pkt. po nieznacznym spadku o 0,3 pkt m/m. Wyraźnie spadł wskaźnik nowych zamówień o 10,3 pkt do poziomu 93 pkt. Wzrost m/m liczby nowych zamówień odnotowało 13 proc. przedsiębiorstw, 64 proc. nie zaobserwowało zmian, natomiast 23 proc. wskazało na ich spadek. Pogorszył się także odczyt dla wartości sprzedaży o 12,5 pkt m/m do poziomu 89,2 pkt. 16 proc. przedsiębiorstw odnotowało wzrost m/m sprzedaży, 60 proc. nie zauważyło zmian, natomiast 24 proc. wskazało na jej spadek. Niezmiennie najsłabszym komponentem MIK pozostają inwestycje, których wartość spadła o 4,6 pkt m/m i osiągnęła poziom 71,8 pkt.

- Listopadowy MIK, mimo spadku, nie zmienia obrazu ostatnich miesięcy: nastroje przedsiębiorców utrzymują się w pobliżu poziomu neutralnego. Spadek wartości wskaźników sprzedaży i nowych zamówień w dużej mierze niweluje październikowe odbicie, ale po wyraźnym wzroście w jednym miesiącu zwykle następuje korekta, więc nie jest sygnałem załamania. Wyróżnia się natomiast kondycja finansowa firm i rynek pracy. Wskaźnik zatrudnienia wzrósł najmocniej spośród wszystkich komponentów i wrócił powyżej 100 pkt. Ten obraz, stabilne finanse i zatrudnienie przy umiarkowanym popycie, jest zbieżny z danymi makroekonomicznymi. Według GUS, sprzedaż detaliczna w cenach stałych wzrosła r/r we wrześniu o 3,8 proc., a produkcja przemysłowa o 4,6 proc. Wskaźnik PMI dla przemysłu wzrósł w październiku do 50,0 pkt., najwyżej od osiemnastu miesięcy. Inflacja CPI spadła r/r w październiku do 3,5 proc. z 4,1 proc. we wrześniu, głównie za sprawą niższych cen paliw, a na ceny energii jako barierę wskazuje mniej firm niż miesiąc wcześniej – zauważa dr Katarzyna Dębkowska, Koordynator Procesu Badawczego w PIE.

W listopadowym wydaniu MIK największą uwagę zwraca wynik branży TSL, dla której odczyt indeksu wzrósł o 20,1 pkt. m/m do poziomu 111,2 pkt. Firmy z tej branży najrzadziej wskazują na spadek sprzedaży (17 proc.), a żadna z nich nie deklaruje planów obniżenia wynagrodzeń, podczas gdy podwyżki planuje 14 proc. firm. Branżami, w których MIK także wzrósł, są budownictwo (wzrost o 2,7 pkt m/m) oraz usługi (wzrost o 8,2 pkt. m/m). Wyraźny spadek zanotował wskaźnik dla produkcji. Wartość MIK dla tej branży spadła o 9,9 pkt. m/m. Sektor wyróżnia najwyższy odsetek firm oceniających swoje moce produkcyjne jako zbyt duże względem portfela zamówień (17 proc.) oraz planujących redukcje zatrudnienia (14 proc.). Jednocześnie produkcja ma najlepszą w zestawieniu samoocenę płynności finansowej (60 proc. firm ze środkami na ponad 3 miesiące). Największe spadki odnotował wskaźnik dla handlu. Odczyt MIK dla tej branży wyniósł 94,3 pkt., ze spadkiem 11,2 pkt. m/m. To branża o najniższej aktywności inwestycyjnej (29 proc. firm) i najwyższym odsetku wskazujących na brak potrzeby inwestowania (56 proc.).

W listopadzie główną barierą utrudniającą firmom działalność jest niepewność sytuacji gospodarczej, na którą wskazało 64 proc. firm. Nieco mniej, 60 proc., narzekało na koszty pracownicze, a 58 proc. na rosnące ceny energii. Prawie połowa firm zmagała się z niedostępnością pracowników (47 proc.) i zatorami płatniczymi (46 proc.). Podobnie jak w poprzednich miesiącach, najmniej firm wskazuje na koszty finansowania (22 proc.) i niedostępność produktów (15 proc.). W stosunku do poprzedniego miesiąca wzrosła uciążliwość zatorów płatniczych (o 5 pkt. proc.), niedostępności pracowników (o 4 pkt. proc.) i niepewności sytuacji gospodarczej (o 2 pkt. proc.), a zmniejszyła się uciążliwość kosztów finansowania (o 4 pkt. proc.), cen energii (o 3 pkt. proc.) oraz kosztów pracowniczych i niedostępności produktów (po 2 pkt. proc.).

Na niepewność sytuacji gospodarczej najczęściej wskazują firmy z branży TSL i mikrofirmy (po 70 proc.) oraz firmy produkcyjne (69 proc.). Firmy budowlane częściej niż w innych branżach narzekają na koszty pracownicze (69 proc.) i niedostępność pracowników (59 proc.), produkcyjne – na rosnące ceny energii (68 proc.), a handlowe – na zatory płatnicze (53 proc.) i koszty finansowania (29 proc.).

- Najczęściej wymienianą barierą pozostaje jednak niepewność sytuacji gospodarczej, nawet częściej wskazywaną niż koszty pracownicze. Można zatem wnioskować, że firmy mają solidne zaplecze finansowe, ale brakuje im impulsu popytowego i pewności co do przyszłości, dlatego nastroje utrzymują się blisko poziomu neutralnego, mimo dobrej płynności i stabilnych danych o aktywności – zauważa dr Katarzyna Dębkowska, Koordynator Procesu Badawczego w PIE.